Verwarmingsleidingen in de vloer wegwerken

Een goed resultaat begint bij de voorbereiding. De installateur kijkt eerst hoe de vloer is opgebouwd. In veel Nederlandse woningen ligt op de constructieve betonvloer een dekvloer van zandcement of anhydriet, soms met een laag isolatie ertussen, en daarop de afwerkvloer. De sleuf hoort in de dekvloer, niet in het beton eronder.

1. De route op de vloer aftekenen volgens tekening of afgesproken schets. De route zo kort mogelijk houden, met zo min mogelijk bochten.
2. Met een detector controleren of er geen elektrakabels, waterleidingen of bestaande vloerverwarming in de route liggen.
3. De afwerkvloer boven de route verwijderen, bijvoorbeeld de tegels eruit halen.
4. Met een muurfrees of haakse slijper met diamantschijf twee evenwijdige zaagsneden maken en het materiaal ertussen uitbikken.
5. De sleuf schoonmaken en stof en brokjes verwijderen.
6. De geïsoleerde leiding in de sleuf leggen en vastzetten, zodat hij bij het dichtzetten niet verschuift.
7. Een drukproef doen (afpersen) en de route fotograferen en opmeten.
8. De sleuf vullen met reparatiemortel en na het uitharden de afwerkvloer herstellen.

Waarom die drukproef vóór het dichtzetten? Omdat een lek na het vullen lastig te vinden is en een reparatie betekent dat de vloer opnieuw open moet. De foto's met gemeten afstanden tot de muren komen jaren later goed van pas, als iemand in de vloer boort of de tegels vervangt.

In de vloer gaat meestal kunststof leiding: vaak meerlagenbuis (kunststof met een aluminium kern), PEX of PB. De leiding loopt bij voorkeur in één stuk, zonder koppeling, van de verdeler of stijgleiding tot aan de radiator. Koperen buis kan ook, maar moet in de vloer in isolatie of een beschermhuls liggen, zodat het koper niet direct in contact komt met de mortel.

Isolatie om de leiding is er niet alleen tegen warmteverlies. Een leiding zet uit als hij warm wordt en de zachte mantel geeft hem die ruimte. Zonder isolatie kan de mortel boven de sleuf scheuren en hoor je de leiding soms tikken.

Sleuven frezen is niet de enige mogelijkheid. Komt er toch een nieuwe dekvloer, dan kan de leiding vaak in de isolatielaag onder die nieuwe dekvloer, zonder frezen. In andere gevallen loopt de leiding in de muur, achter een voorzetwand van gipsplaat of in een speciale plintgoot. Het loont om dat te vergelijken voordat je beslist.

Hoeveel werk het is, en dus ook wat het kost, hangt vooral af van deze punten:

• Soort vloer: harde, gewapende beton zaagt langzaam en vraagt zwaar gereedschap, een oudere of zachtere dekvloer gaat makkelijker
• Dikte van de dekvloer: is die dun, dan past de sleuf er nauwelijks in en moet je een andere route zoeken
• Afwerkvloer: tegels eruit halen en opnieuw leggen is meer werk dan een kale dekvloer in een woning die nog in de verbouwing zit
• Lengte en vorm van de route: elke bocht en elke doorgang onder een dorpel of muur kost tijd
• Bereikbaarheid en inrichting: een bewoonde, ingerichte kamer betekent afdekken, meubels verschuiven en grondiger opruimen
• Afvoer van puin: in een gebouw zonder lift gaat alles via de trap naar beneden

In appartementen ligt onder een vrij dunne dekvloer vaak direct een constructieve vloer, zoals een breedplaat- of kanaalplaatvloer. Daar hoort geen sleuf in. In een kanaalplaatvloer zitten holle kanalen en voorspanstaal, en wie daarin zaagt, verzwakt de draagconstructie van het hele gebouw. Is de dekvloer te dun voor een sleuf, kies dan een andere route of vraag een constructeur om advies.

Heeft je gebouw een collectieve verwarming, neem dan vooraf contact op met de VvE of de beheerder. Het systeem is van alle bewoners samen: water aftappen of werk aan de stijgleiding raakt ook de buren. Bij een eigen cv-ketel speelt dat minder. Frezen maakt veel lawaai, dus het is netjes om de buren van tevoren te laten weten wanneer het werk plaatsvindt. Het aansluiten op de verwarming en de drukproef laat je doen door een installateur die verantwoordelijk is voor het werk.

• Een te ondiepe sleuf, waardoor er boven de leiding maar een dun laagje mortel zit en de tegels later scheuren
• Leiding zonder isolatie, die bij temperatuurwisselingen beweegt en de mortel laat scheuren
• Een koppeling in de vloer ingestort, terwijl de fabrikant die fitting daar niet voor bedoeld heeft
• Dichtzetten zonder drukproef
• Een elektrakabel of waterleiding raken omdat de route niet vooraf is gecontroleerd
• Een dilatatievoeg kruisen zonder mantelbuis
• In de constructieve vloer van een appartement zagen
• Geen foto's en maten van de route, zodat over een paar jaar niemand weet waar de leiding loopt

Bij het zagen van beton en zandcement komt fijn kwartsstof vrij, dat schadelijk is voor de longen. Vakmensen zagen daarom met afzuiging op een bouwstofzuiger met fijnstoffilter of nat, en dragen een stofmasker. Dek meubels af met folie en plak de deuren naar andere kamers af. Is er toch een elektrakabel geraakt, laat die dan herstellen door een erkend elektricien.

Let bij de oplevering vooral op wat je na het dichtzetten niet meer ziet. Het is dus handig om erbij te zijn voordat de sleuf wordt gevuld.

• De leiding ligt over de hele lengte in isolatie en zit stevig vast
• Er zit geen onnodige koppeling in de vloer, en als die er wel is, is het een fitting die ingestort mag worden
• De drukproef is gedaan en de druk is tijdens de proef niet gezakt
• Je hebt foto's van de route met gemeten afstanden tot de muren
• De sleuf is vlak dichtgezet en de mortel vertoont geen scheuren
• Kabels en andere leidingen in de buurt zijn onbeschadigd
• De radiator wordt na bijvullen en ontluchten gelijkmatig warm en de aansluitingen blijven droog
• De ruimte is opgeruimd en het puin is afgevoerd